Interview with Zubair Ahmer Junejo by Muhammad Ali Junejo

No numbering to questions. Do not underline the Q, and not also this mark=. Only this style is sufficient. Q:
Make first question as introduction  and do not make it part of interview. Capitalise only proper noun.
 Do not abrvt unnecessary. Referred back. send corrected copy till next monday

Muhammad Ali Junejo

2K17-MMC-28

Interview

Zubair Ahmer Junejo

Q: Tell us something about yourself

Ans: My name is Zubair Junejo s/o Shaeer Ahmed Junejo, i belong to Distt. Dadu. I started my schooling from Army public school Hyderabad, followed by matric and intermediate from Public school Hyderabad and model school  S.U old campus Hyderabad. I did my bachelors and masters from s.u Jamshoro. We are 3 brothers, i am the youngest, both my brothers are govt. Officers. My late father was also a public servant.

Q: How you started up your career?

Ans:I started my career right after completing my intermediate in the year 2002, as i was selected through sindh public service commission as A.S.I in Sindh police department, but in the meanwhile i continued my education besides my job. After completing my M.B.A in HRM from IBA, S.U jamshoro. Later on, i got appointed as Assistant Registrar Estt. Section at Muet jamshoro. Since i had ample experience of working in police deptt. I was assigned an additional charge of security officer at muet Jamshoro from Aug, 2015. Currently i am holding both positions at once.

Q:3= What difficulties, Do you face in your daily life regarding security?

Ans: We usually face different sorts of issues in the security like.. complaints regarding negligence of duty by security guards, complaints regarding missing laptops from hostels, missing bikes from parking areas. Interference by staff in the routine affairs of security section, shortage of guards etc.

Q:4= What is eminent threatyou have regarding security and how you tackle them, specially keeping in new recent wave of terrorism ?

Ans:We face a number of threats in view of the prevailing wave of terrorism like, unchecked student points of private transport plying inside the university premises. Lack of trained security personnel, poor condition of weapons and ammunition for responding with a matched response to the potential miscreants.

Q:5= What basic step you take upon receiving terrorist attack?

Ans: Timely information sharing is the most basic step in case of a terrorist attack, such that all concerned law enforcement agencies and paramilitary forces be informed at once. However, the private security  guards must try their best to confine, restrict terrorists to a small area and engage the enemy until support is received from concerned law enforcement agencies. Casualties / injured people be shifted to hospital asap.

Q:6= Any recent event regarding security you want to share with us? And how you dealt with it?

Ans: Recently, during the MUET gala held at MUET Jamshoro, On the first day, Traffic mismanagement was reported near the stage area, which created a security hazard. On the second day, I increased the strength of security staff deployed right behind the stage and the issue was resolved thus eradicating the security hazard

Q:7= How students can co-operate you ?

Ans: Students can greatly contribute to the security on campus by keeping a vigilant eye on their surroundings and reporting any hostile activity to the security staff at once.

Q:8= Why public transports such as rickshaws, Are not allowed in the University?

Ans: Rickshaws have often been used for bomb explosions and there is no system for identification of rickshaw drivers. It is practically not possible to check each and every rickshaw thoroughly while entering the campus.

Q:9=How do you control your temper in situations, When you know the person standing in front of you is at fault ?

Ans: I must admit that it was hard to control my temper at times especially when I know that someone has been wronged. Fortunately, I have been trained to deal with hectic situations rationally rather than emotionally

Q:10= In what ways, Can you improve security in University?

Ans: Unlike other educational institutions, the security of the university is very much difficult, challenging, exigent and probing, because in other educational institutions either there are day scholars or hostelers but in university you have residents there families, friends and guests so you need to be extra vigilant, observant and more importantly watchful.

So in order to improve the security we need to carefully observe the activities of all the ppl entering the premises.

In order to secure the colonies we have made sure that no unauthorized person in residing in university residential accommodation be it houses, bungalows, guest rooms or hostels.

We have also strengthened the watch and ward by providing a mobile unit to periodically check the premises.

Security is also beefed-up with the help of cameras and physical monitoring.

Construction of boundary wall is also another step to check the entry and exit.

Displaying identity cards and illumination of dark patches also contributes a lot to improving the security.

Constant touch with LEA is another means of intelligence sharing to coup up with any untoward incident.

Q:11= what surveillance is installed in your University?

Ans:We have got CCTV cameras for surveillance in our university.

Q:12= Any instructions you want to pass to students of the University?

Ans: I want to stress all the students to keep their studies a top most priority .

Check their surroundings if anything they think is a potential threat they should immediately tell the security staff.

Cooperate with security staff and not fuss with them.

Follow the rules and instructions and Respect the teachers.

Interview of Suhail Pirzado by Ozman

ناليواري صحافي ۽ روزاني جيجل جي ايڊيٽر سهيل پيرزادو جو انٽرويو

انٽرويو وٺندڙ  عزمان

ايم اي پريويس2K17   (رول نمبر 57)

سوال: ٻلهڙيجي کي ” لٽل ماسڪو“ بڻائڻ ۾ اوهان جي خاندان جو اهم ڪردار رهيو آهي، توهان جو ڪميونزم ڏانهن لاڙو ڪيترو آهي؟

جواب: ها بلڪل ان ۾ ڪو به شڪ ناهي ته اسان جي ڳوٺ ٻلهڙيجي کي لٽل ماسڪو جو خطاب ڏيارڻ ۾ اسان جي پيرزادا ڪٽنب جو اهم ڪردار آهي،ان جو ڪارڻ اهو آهي ته انور پيرزادي جهڙو عظيم ڪردار اسان کي مليو،هن نه رڳو اسان جي خاندان پر سڄي ڳوٺ کي ڪميونزم جي ان فلسفي جو اسير بڻائي ڇڏيو،جيڪو هن ڌرتي جي گولي تي رهندڙ هر انسان لاءِ برابري جي ڳالهه ڪري ٿو،ڪميونزم جو فلسفو صفا سادو ۽ سولو آهي، ان جي وضاحت رڳو ان جملي ۾ ئي ڪري سگهجي ته اسان جي معاشري ۾ بنيادي طور تي ٻه طبقا رهن ٿا، هڪ پورهيت ۽ ٻيو سرمائيدار طبقو آهي، پورهيت طبقو اهو آهي، جيڪو سرمائيدار کي سندس سرمايو وڌائي ڏيڻ ۾ ڪرنگهي جي هڏي جي حيثيت رکي ٿو، مارڪس ۽ اينجلس کي جيڪڏهن پڙهيو ۽ سمجهيو وڃي ته انهن جي ان فلسفي ۾ سڄي معاشري جي ڳالهه ٿيل آهي، جنهن ۾ رڳو هر ماڻهو لاءِ هڪ جيترن وسيلن جي ڳالهه ڪئي وئي آهي،هي اها بنيادي ويڙهه آهي، جيڪا اڃا تائين هلي رهي آهي، جيتوڻيڪ اهو چيو وڃي ٿو ته سوويت يونين ٽٽڻ کانپوءِ ڪميونز به ختم ٿي ويو پر ائين بلڪل به ناهي، مون سميت ڪميونزم ۾پختو يقين رکندڙ هر ماڻهو جو اهو ئي جواب آهي ته نظريو ڪڏهن به ختم ناهي ٿيندو ۽ هي ته اهڙو نظريو آهي، جنهن ۾ انسانيت جي ڀلي ۽ برابري جي ڳالهه ٿيل آهي، جيڪڏهن هن سماج ۾ اڪثريت رکندڙ پورهيت طبقو نه هجي ته سرمائيدار جو گاڏو ڪيئن هلندو؟ ان ڪري منهنجي خيال ۾ ڪميونزم ختم ناهي ٿيو پر ان جي ضرورت اڄ اڳ کان به وڌيڪ محسوس ٿي رهي آهي، ڇاڪاڻ ته سرمائيدار طبقي هٿان استحصال جو شڪار ٿيندڙ معاشري جي گهڻائي وارو طبقو ڏينهون ڏينهن وڌي رهيو آهي ۽ اقليت رکندڙ سرمائيدار طبقو اڃا مضبوط ٿيندو پيو وڃي ۽ اسان کي هاڻ به اڳ جيان ئي پختو يقين آهي ته انهن ٻنهي طبقن ۾ جيڪا ويڙهه ورهين کان هلي رهي آهي، ان جي نتيجي ۾ انقلاب ضرور ايندو ۽ ان انقلاب جي نتيجي ۾ دنيا جي گولي تي پورهيت طبقي جو راڄ ٿيندو،

سوال: موجوده دور ۾ پرنٽ ميڊيا جو ڪردار ڪئين ٿا ڏسو؟

جواب: جيتوڻيڪ هن جديد ٽيڪنالاجي ۽ سائنسي دور ۾ پرنٽ ميڊيا جي حوالي سان مختلف ڳالهيون، تاثر ۽ رايا آهن پر منهنجو ذاتي خيال اهو آهي ته پرنٽ ميڊيا جي اهميت اڄ به ايتري ئي آهي، جيتري پهرين هئي، ان ڪري جيڪڏهن اهو سمجهيو وڃي ته سوشل ۽ اليڪٽرانڪ ميڊيا جي ڪري پرنٽ ميڊيا آهستي آهستي دم ٽوڙي ويندي ته گهٽ ۾ گهٽ ويجهي مستبقل ۾ مونکي اهڙو ڪو امڪان نظر نه ٿو اچي، ان جو هڪ ڪارڻ اهو به آهي ته جتي سائنس ۽ ٽيڪنالاجي ترقي ڪئي آهي، اتي هر ماڻهو جي اٿڻي ويهڻي ۽ زندگي جا معيار به مٽجي چڪا آهن، هڻ وٺ واري هن دور ۾ جتي انسان پنهنجي جياپي لاءِ وڏي جدوجهد ڪري رهيو آهي، اتي ماڻهن کي ايترو وقت ڪٿي ٿو ملي ته هو گهر ۾ ويهي ٽي وي ڏسن يا وري موبائل جي اسڪرين تي مٿو کپائين، مان ائين نه ٿو چوان ته سوشل ۽ اليڪٽرانڪ ميڊيا جي خاص اهميت ناهي پر مان صرف پنهنجي ملڪ ۽ سنڌ جي ڳالهه ڪندس ته هتي پرنٽ ميڊيا جي اهميت ان ڪري به اڃا تائين برقرار آهي ته توهان کي هر هنڌ انٽرنيٽ ۽ بجلي جي سهولت نه ٿي ملي، اوهان سفر ۾ آهيو يا وري ڪنهن ٻهراڙي، جابلو يا ٿري علائقي ۾ آهيو ته اتي اوهان کي دنيا جي خبر ڇار رکڻ لاءِ اخبار جي ضرورت پوي ٿي، ان کانسواءِ ٽي وي يا سوشل ميڊيا تي توهان کي رڳو شروعاتي ڄاڻ ملي ٿي پر اخبار ۾ خبر سان گڏ ان تي تجزيا، رايا ۽ ايستائين جو مسئلن جي حل جون تجويزون به ملن ٿيون، ان ڪري پرنٽ ميڊيا جي اهميت ختم ناهي ٿيڻي.

سوال: سنڌ جي ڳوٺ ۾ پرنٽ ۽ اليڪٽرانڪ ميڊيا کي ڪهڙي نظر ۾ ڏٺو وڃي ٿو ۽ مضبوط ڪهڙو ذريعو آهي؟

جواب: سنڌ جي ٻهراڙين جي ڳالهه ڪجي ته اتي اليڪٽرانڪ ۽ پرنٽ ميڊيا کي جتي هاڪاري نظر سان ڏٺو ٿو وڃي،اتي ان جا ناڪاري اثر به ظاهر ٿين ٿا، ڏسو اسان جو سنڌي معاشرو مختلف ريتن، رسمن ۽ رواجن تي ٻڌل آهي، ٻهراڙين ۾ پهرين عورت جي تعليم کي ڏوهه سمجهيو ويندو هو پر اهو تاثرهاڻ گهڻي حد تائين ختم ٿي ويو آهي ۽ ٻهراڙين جون نياڻيون توهان کي اسڪولن ۽ ٻين تعليمي ادارن ۾ پڙهندي نظر اينديون، ايترو ئي نه پر ٻهراڙي جون اهي نياڻيون هاڻ مختلف ادارن ۾ نوڪريون به ڪن ٿيون،اها تبديلي آڻڻ ۾ اليڪٽرانڪ ۽ پرنٽ ميڊيا جو وڏو هٿ آهي، ان سان گڏ ميڊيا ٻهراڙين جي مسئلن،سماجي براين ۽ ٻين معاملن کي به وائکو ڪري اقتداري ايوانن تائين پهچائين ٿيون، پهرين ٻهرارني ۾ ڪاروڪاري، جرڳائي سسٽم ۽ ڀوتارڪو راڄ عام هو پر هاڻ ان ۾ وڏي حد تائين گهٽتائي آئي آهي، ڇو ته هاڻ عام ماڻهو ۾ پنهنجي اهميت ۽ پنهنجي حقن بابت شعور پيدا ٿيو آهي، ان ۾ به وڏو ڪردار ميڊيا جو آهي، تنهن ڪري منهنجي خيال ۾ ميڊيا کي ٻهراڙين ۾ هاڪاري نظر سان ڏٺو ٿو وڃي، رهي ڳالهه مضبوط چينل جي ته مان ان ۾ ڪا راءِ نه ڏيندس، سڀ چينل اسان جا پنهنجا آهن، جيڪو به چينل سنڌ ۽ سنڌ جي مسئلن جي ڳالهه ڪري ٿو، اهو مضبوط آهي، باقي مان اهو ضرور چوندس ته هن وقت سنڌ جو ڪيس وڙهي ئي ميڊيا خاص طور تي سنڌي چينل رهيا آهن، سياست ته ذاتي ۽ شخصي مفادن جي ور چڙهي وئي آهي....

سوال: اڄڪلهه نوجوان طبقو ميڊيا طرف گهٽ ٿو اچي، ان جا ڪهڙا ڪارڻ آهن؟

جواب: نوجوان طبقي جو ميڊيا ۾ گهٽ اچڻ وارو تاثر بلڪل صحيح آهي ۽ مان ان سان متفق به آهيان، ان جو هڪ ڪارڻ اهو آهي ته اسان جي نام نهاد قومي ميڊيا ته اسان جي سنڌي نوجوانن کي ويجهو اچڻ ئي نه ٿي ڏئي، رهي ڳالهه سنڌي چينلن ۽ اخبارن جي ته انهن ۾ جيڪي نوجوان اچن ٿا، اهي پارٽ ٽائيم لاءِ اچن ٿا، ان جو ڪارڻ اهو آهي ته اسان جا سنڌي چينل ۽ اخبارون اڃا تائين ورڪر دوست ناهن ٿي سگهيون، مان پاڻ هڪ اداري جو ايڊيٽر آهيان پر مونکي انتهائي مايوسي، شرمساري ۽ افسوس سان ڇوڻو ٿو پوي ته اسان جي سنڌي ادارن ۾ ائين سمجهو ته ٺيڪي تي ڪم ٿو هلي، هتي نه ڪا جاب سيڪيورٽي آهي ۽ نه ئي وري ڪي اهڙيون سهولتون آهن، جيڪي نوجوانن کي پاڻ ڏانهن ڇڪي اچن، مونکي اهو چوندي ڪابه هٻڪ نه ٿي ٿئي ته اسان جا سنڌي ادارا ڪمائين ته جام ٿا پر اڄ به هر اداري ۾ ورڪر کي ٻيون سهولتون ته پري جي ڳالهه ايتري پگهار به نه ٿيون ڏين جو اهو پنهنجو ۽ پنهنجي گهر ڀاتين جو سولائي سان پيٽ پالي سگهي، جيڪڏهن مان ائين ڇوان ته اسان جا سنڌي ميڊيائي ادارا ٻيون خرڪار ڪيمپون آهن ته منهنجي خيال ۾ ان ۾ ڪو وڌاءُ نه هوندو...

سوال: سنڌ جي صحافتي ادارن ۾ عالمي قانون تي ڪيتري حد تائين عمل ڪيو وڃي ٿو، جيڪڏهن نٿا ڪيا وڃن ته ان جا سبب ڪهڙا آهن؟

جواب: ڪنهن هڪ قانون جي هڪ نقطي تي به عمل نه ٿو ٿئي، عالمي قانونن کي ته ڇڏيو پر خود اهي ادارا پنهنجا جيڪي قانون جوڙين ٿا انهن تي ئي عمل نه ٿو ڪيو وڃي، ان جو ڪارڻ رڳو اهو آهي ته سنڌي ادارا اهو سمجهن ٿا ته انهن کان نه ڪو پڇاڻو ڪندو ۽ نه ئي وري ڪو انهن کي چيلينج ڪندو، هي سرمائيدار ۽ پورهيت جي ويڙهه آهي پر هتي ادارن ۾ ويٺل پورهيت ٻين جي حقن جي ڳالهه ته ڪن ٿا پر پنهنجي حقن لاءِ ٻڙڪ به نه ٿا ڪڇي سگهن، جيڪڏهن ڪو ائين ڪرڻ جو سوچي به ٿو ته ان کي ٻئي ڏينهن تي ئي گهر ڀيڙو ڪيو وڃي ٿو، منهنجي خيال ۾ ميڊيائي(سنڌي) ورڪرن جي ڪا يونين يا تنظيم نه هجڻ ڪري مالڪن جي هڪ هٽي قائم آهي، جيڪي ورڪرن کي مرضي سان پيڙهي پنهنجي قانونن تي هلڻ تي مجبور ڪن ٿا.

OLD CAMPUS UNIVERSITY OF SINDH by Fareed Nawaz

Needs proper editing

Sunday, February 26, 2017


FEATURE: OLD CAMPUS UNIVERSITY OF SINDH, HYDERABAD

Feature by Fareed Nawaz
Name:  Fareed Nawaz
Class:   M.A (previous)
Roll No: 2k17/MC/15

                         OLD CAMPUS UNIVERSITY OF SINDH, HYDERABAD
 University started work from 3^rd april 1947 and 4 years Allama I.I Qazi became vice chancellor of University Of Sindh in Karachi, In 1951 university of sindh was shifted from Karachi to Hyderabad in beautiful and the historical building (N.V-Nauvidyalia) which is called as Elsa Qaza Campus and Old Campus. In development of university of sindh  Allama I.I Qazi played the most important role, who is always memorable. Because the university once again shifted from hyderabad at the distance of 18 kilometres crossing the Indus river in the hills of Jamshoro, wher the work of construction of university of sindh was in progress, so in hyderabad Elsa Qazi Campus is also known as OLD CAMPUS.

  The central bulding of Old Campus University Of Sindh was constructed by late R.B Deewan Pribhdas Shewakram we know that sindh is known as “Door Of Islam”  and it has identity of the land of saints. While having a look towards the  past of this beautiful land, we’ll know about education, literature art and researches , which is dignity of sindh. where such masters of education and literature  were born, their services in religion, education and literatuer  are unprecedented in the history. for higher education it was necessary that there must have been a university.In sindh for higher education the need of a university was being felt since 1885, and dream came true after 50 years in 1935 and after long time in 1947 Sindh University act no. xvii  was passed by sindh legislative assembly and on 3^rd april 1947, university of sindh was inaurgrated as famous NGV high school in Karachi. After establishment of Sindh University, the governer of that time Sir France Mudy  as chancellor and Sir Ghulam Hussain Hidayatullah as pro-chancellor Advani in 1897 building was constructed for the purpose of high school, which was known as (N.V ) Nauvidyalia that time. Children of high status and non muslims were studying without any fees. This well constructed and beautifull building is also famous because of  “ The Tower of Clock”.

This is a double story building which is consist of approximately 30 to 35 rooms including a hall, In this historical nauvidyalia, Old Campus University Of Sindh was inaurgrated and in 1961 Dr. N.A Baloch Model school was opened in this historical building, In present time Syed Ahsanullah Rashidhi is the principal of this school. It is divided in 3 sections , 1 primary section , 2 secondary section and 3 higher secondary section. In primary section ther are 11 classrooms, total students in this section are 500 and the number of features is 25 in which majority of female teachers , In secondary section there are 20 classrooms and students are admitted about 1000, in this section there are 25 teachers , and in higher secondary section there are 4 classrooms , 2 classes for first year (pre-medical and pre-engineering) and other 2 classes for second year (pre-medical and pre-engineering) There are 140 students in first year and about 200 students are in second year, There are 9 professors and lecturers in this section . All students of Old Campus have facility of pick and drop conveince, a large wide playground is also located in  centre of the building where students play games .While entering the main gate of Old Campus. On left side there is a building where students are facilitated to do their B.Ed M.Ed non-formal programes, there is a cantene in this building, the facility for refreshment of students is also available, On the left side of the building there is also a bank (UBL) where students submit their examination and other challan fees.

 In early years Old Campus University Of Sindh has inaurgrated the faculty of education for the purpose of B.Ed, M.Ed(hons) and M.Phil programs. Students of city hyderbad are comfortable to take admission in this faculty who are interested in these programes. Building of faculty is located behind the central building of Old Campus, It is well constructed and beautifull building. An inaugration ceremony of new building construction was held on september 17, 2015 in Hyderbad Old Campus, It is constructed and finished work with help of the american people by USAID. Another event of inaugration ceremony of travelling expo titled with “energy for sustainable world” was organized at Dr. N.A Baloch Model School, central building of Old Campus Hyderabad. Embassy of France and scientific, technical, industrial, and cultural centre under the auspicious of the unioversity of sindh jamshoro in a bid to understanding the relationship between enrgy and development, The future difficulties of accessing stocks from certain sources and the effects our constantly increasing needs have on climate change . 

This is all about Old Campus UOS a centre of education in hyderabad and this expandable and historical building, in wich many programes have been organized every year like educational conference for education and culture in sindh in which many artists came and performed and students also participate in many activities like debates,tabloes,singing and speaches etc. students have facilities to participate in any activity which they interest in like sports.quiz compitition and experiments in lab. Old Campus has given us many scholars and educationist and its a reward for sindh.

Interview with ROshan Brimhmani by Saleem Lakho

Its ok. take for publication

 انساني زندگيءَ ۾ ادب اهم ڪردار ادا ڪري ٿو، ان کانسواءِ ماڻهو خالي کوکي جي مثل

آهي: روشن برهماڻي

اديب، ليکڪ ۽ استاد سان خاص ڳالهه ٻولهه

انٽرويو: سليم اختر لاکو

(M.A-Prev- Mass. Communication- Roll#2K17-MMC-46)

Sindh University Jamshoro

اديب، سماج سڌارڪ، ليکڪ ۽ استاد روشن برهماڻي دادو ضلعي جي جوهي تعلقي جي واهي پانڌي ڀرسان ڳوٺ دودو برهماڻي  ۾ 25 جولاءِ 1966ع ڌاري هاري جنم ورتو، هن پرائمري تعليم پنهنجي ئي ڳوٺ جي اسڪول ۾ حاصل ڪئي، جڏهن ته مئٽرڪ هاءِ اسڪول حاجي خان مان ورتي ۽ ٻارهين جماعت، گريجوڪيشن، ايم اي پوليٽيڪل سائنس ڊگري ڪاليج دادو ۾ حاصل ڪئي، ان کانسواءِ ٽيچرس ٽريننگ ڪاليج مٺياڻي ضلعي نوشهروفيروز مان پي. ٽي. سي جو ڪورس پڙهيو، سي ٽي ۽ بي ايڊ علامه اقبال اوپن يونيورسٽي مان پرائي، ايم. ايڊ جي ڊگري سنڌ يونيورسٽي ڄامشورو مان حاصل ڪري ورتي، جڏهن ته 1987ع ڌاري تعليم کاتي ۾ پرائمري ٽيچرس طور نوڪري حاصل ڪري پنهنجي ئي ڳوٺ جي اسڪول ۾ استاد پڻ مقرر ٿيو ۽ ٻارن کي پڙهائڻ شروع ڪيو،

وڌيڪ ٽريننگ حاصل ڪرڻ بعد 1995ع ۾ جي ايس ٽي حاجي خان ۾ مقرر ٿيو، بي ايڊ کانسواءِ 1997ع ڌاري ايڇ ايس ٽي هاءِ اسڪول ٽيچر طور ٺٽي ضلعي جي ڪيٽي بندر واري علائقي ۾ مقرر ٿيو، هاءِ اسڪول ٿاڻو احمد خان 1997ع ۽ هاءِ اسڪول ڄامشورو 1998ع ۾ تعليمي خدمتون ڏنيون. لکڻين ۾ مضمون، ڪهاڻيون ۽ ڪجهه شاعري پڻ شامل آهي. پهريون مضمون کير ٿر جبل هڪ ڏينهن ڪاوش اخبار ۾ ڇپيو، پهرين ڪهاڻي هزار داستان ۾ شايع ٿيو، سجاڳي مئگزين جو چيف ايڊيٽر ۽ پبلشر رهيو. ان جا 20 پرچا شايع ڪيا، تحريڪ اخبار ۾ ايڊيٽر طور ڪم ڪيو، ڄامشورو وائيس اخبار جو باني ميمبر توڙي مئجمينٽ واري شعبي ۾ ذميواريون سنڀاليون. جڏهن ته ڪاڇي ۾ تعليمي ترقي لاءِ پاڻ پتوڙيو ۽ بند پيل اسڪول پڻ کولرائڻ لاءِ جدوجهد ڪئي. ڳوٺن ۾ تعليم لاءِ آگاهي بابت ڪم ڪيو. مختلف سماجي ادارن سهارا يوٿ لائيزر ايسوسيئيشن، الف اعلان ۽ ٻين سماجي تنظيمن سان تعليمي مهم ۾ حصو ورتو. موجوده ڏينهن دوران ڄامشورو ايڪشن ڪاميٽي جي جنرل سيڪريٽري طور خدمتون سرانجام ڏئي رهيو آهي.

سوال: توهان جو ادب سان واسطو آهي ۽ ساڳئي هنڌ اديب به آهيو، ادب جي دنيا سان ڪڏهن کان سلهاڙيل آهيو؟

جواب: منهنجو ادب سان تعلق ننڍپڻ کان ئي آهي، ننڍي هوندي منهنجي زندگي ڳوٺاڻي ماحول ۽ سماج سان سلهاڙيل رهي آهي، جتي زمين ۾ ڪڻڪ، سارين، سبزين سميت ٻين فصلن جي آبادي، چئني طرفين وڻڪاري، ساوڪ ۽ ڀرپاسي پاڻي جي واهن ۽ شاخن  جي ڪري هڪ بلڪل فطري ماحول مليو، جنهن ڪري منهنجي من اندر تخليقي صلاحيتن وارو اهو انسان پيو لڇندو ۽ پڇندو رهندو، جنهن مون کي آخرڪار ننڍپڻ ۾ ئي منهنجي چيچ کان وٺي ادب جي دنيا جي دروازي تي اچي بيهاريو ۽ ائين ڪندي مون پنهنجي جيون کي ادب سان ڳنڍي ڇڏيو، ان دوران ادب، شاعري ۽ ڪتابن پڙهڻ واري ڪرت ۽ پورهئي سان لاڳاپيل ڪجهه دوستن جو به ساٿ مليو، جن جي صحبت ۽ سنگت ۾ اچي مون کي ابتدائي طور ٻاراڻي ادب پڙهڻ جو موقعو مليو، انهن دوستن وٽان ان وقت ۾ ئي مختلف ناولن، ڪهاڻين، شاعري ۽ ادب متعلق ڪتاب ملندا رهيا ۽ ائين تربيت ٿيندي رهي.

سوال: ادب مان سماج ۾ رهندڙ فردن کي ڪهڙو فائدو ملي ٿو؟

جواب: ادب پڙهڻ سان ماڻهو جي سوچ، خيال، ذهن ۽ خيال وڌن ٿا، معاملن جي ڇنڊڇاڻ ڪرڻ ۽ مسئلن جي سمجهڻ جي سگهه ملي ٿي، ادب زندگي آهي، هونئن به اسان جي ٻهراڙي ۾ ڪو ماڻهو فضليت ڀريو هوندو آهي ته ان بابت چيو ويندو آهي ته “ادا، هي ماڻهو ادب وارو آهي، يعني ادب کان واقف آهي، ادب سان انسان جا احساسن وارا خيال جڙن ٿا، حياتي جي بهتر رخن طرف پيشرفت ٿئي ٿي.

سوال: قومون ۽ ادب هڪٻئي لاءِ ڪيترو لازم ۽ ملزوم آهن؟

جواب: حقيقت ۾ ڏٺو وڃي ته قومن جو جياپو ادب تي آهي، جن قومن وٽ پنهنجي ٻولي، ثقافت، ريتون رسمون، رهڻيون ڪهڻيون، لباس، ڌرتي، ڍنڍون، درياهه، سرحدي حدون ۽ ادب ناهي، اهي قومون قومن جي دائري اندر نه ٿيون اچن ۽ نه ئي وري دنيا جون ٻيون قومن انهن کي قومون ڪري ئي تسليم ڪنديون، جڏهن ته ادب ۾ تاريخ ۽ ثقافت به اچي وڃي ٿي، دانشور، عالم، سڄاڻ، اديب، شاعر، ڪهاڻيڪار ۽ صحافي سميت سموريون ڌريون ادب ۾ شامل ٿي وڃن ٿيون، ان کانسواءِ ادب مان اهو به پتو پوي ٿو ته سموري تاريخ ۾ انسان ڪيئن رهيو، جاگرافيائي حالتن جو ڏس به ادب مان ملي ٿو، قومن جي هڙني معاملن جي سڌ پڌ ادب مان ئي پوي ٿي، ادب ۾ انساني زندگيءَ ۾ اهم ڪردار ادا ڪري ٿو، ادب کانسواءِ ماڻهو خالي کوکي جي مثل آهي.

سوال: اديب يا شاعر جو پئسي واري معاملي ۾ امير هئڻ لازمي آهي يا ڄاڻ ۽ علم ۾ ڀڙ هئڻ ضروري آهي؟

جواب: اسان وٽ اها چوڻي عام آهي ته “ڏک سکن جي سونهن هوندا آهن.” حالانڪه اديب يا شاعر ٿيڻ لاءِ ڪروڙ پتي ۽ ارب پتي ٿيڻ لازمي آهي ۽ نه ئي وري امير هئڻ ئي ضروري آهي، ان کانسواءِ گهڻي تعداد ۾ پئسي يا رقم هئڻ به سڀ ڪجهه ناهي، ڇاڪاڻ ته ڏات، ڄاڻ، علم ۽ پرک جو هئڻ ئي دنيا جي وڏي ۾ وڏي ملڪيت آهي، جيڪي ماڻهو ڏات، علم، ڄاڻ، پرک  ۽ ادب کان عاري آهن، انهن ماڻهن جو من يا اندر جي دنيا هڙني انساني احساسن کان خالي پڻ آهي، دنيا جي عظم شاعر شيڪسپيئر ۽ مئڪسم گورڪي جي تاريخ تي نظر وجهنداسين ته اهي ڪي دنيا جا ناليوارا جاگيردار، سرمائيدار، ڪروڙ پتي، ارب پتي يا کرب پتي ماڻهو نه هئا، پر هو ڏات ڌڻي هيا، قلم ڌڻي هيا ۽ ڄاڻ، علم توڙي پرک جا وٽن خزانا هئا، ڏٺو وڃي ته مئڪسم گورڪي دنيا جو ناليوارو ۽ عظيم ليکڪ هيو، پر هو معاشي طور تي هڪ غريب گهراڻي سان واسطو رکندو هيو ۽ غريب پڻ هيو، پر جڏهن ته هو قلم کڻي لکي ٿو  ته ان جي لکڻي ماڻهو کي هڪ عجب دنيا ۾ وٺي وڃي ٿي، هونئن به ادبي حوالي سان مطالعو وسيع هوندو ته لکڻي به تمام بهتر تيار ٿي ويندي، ان لاءِ اديب ۽ شاعر ٿيڻ لاءِ لکيل پڙهيل هئڻ لازمي آهي ۽ ڳوڙهي مطالعي کانسواءِ اديب ۽ شاعر ٿيڻ ناممڪن آهي.

سوال: ناليواري اديب، ليکڪ ۽ ناول نگار علي بابا جي شخصيت کي اوهان ڪيئن ڏسو ٿا؟

جواب: علي بابا سنڌ جو اهو ڏات ڌڻي ۽ قلم ڌڻي آهي، جنهن کي زندگي جي آخري گهڙيءَ تائين وساري نه ٿو سگهجي، علي بابا اڄ اسان وٽ موجود ناهي، پر سندس يادون، سندس تخليق، سندس ڏات ۽ سندس قلمي پورهيو اسان کان هرگز وسري نه ٿو سگهي، سنڌ جي ماڻهن کي علي بابا سندس حياتي دوران به ياد هيو ته اڄ به ياد آهي، اهوئي سبب آهي جو علي بابا جي مرتئي بعد سندس ياد ۾ حيدرآباد، ڄامشوري ۽ ڪراچي سميت سنڌ جي ننڍن، وڏن شهرن، ڳوٺن، واهڻن، وسندين ۽ ڪنڊڪڙڇ ۾ پڻ ميڙاڪا ڪيا ويا، تعزيتي ريفرنس ڪوٺايا ويا ۽ کيس خراج عقيدت پيش ڪئي وئي. علي بابا نه ڪالهه وسريو هيو ۽ نه ئي وري اڄ ئي وسري سگهي ٿو، هو يادن، سندس جي لکڻين ۽ ڏات توڙي قلمي پورهيي وسيلي اسان سان هر وقت گڏوگڏ آهي.

سوال: اديبن، شاعرن، ڏات ڌڻين، قلم ڌڻين يا صحافين جي زندگي تي ڪجهه نظر وجهو؟

جواب: اديبن، شاعرن، قلم ڌڻين، ڏات ڌڻين ۽ صحافين جي ذاتي زندگي جي سفر تي نظر وجهنداسين ته اهي سمورا دوست تقريبن تقريبن غريب گهراڻن، پورهيتن، هارين ۽ مسڪيني حال ۾ گذاريندڙ گهراڻن سان واسطو رکن ٿا، سندن جون حياتيون ڪن پيڙائن، ڀوڳنائن، تڪليفن، دردن، سورن ۽ ڏکن توڙي ڏوجهرن کان آجيون ناهن، کڻي ائين چئجي ته انهن ماڻهن لاءِ ڏک ئي ڏاج هوندا آهن. اهو ئي بنيادي سبب آهي جو انهن پيڙائن، ڀوڳنائن، تڪليفن ۽ دردن جي دنيا ۾ پلجندڙ تخليق، ڏات ۽ قلمي پورهيو اهڙو ته سرجي اٿي بيهي ٿو، جنهن جو ڪو مٽ ثاني نه ٿو ٿئي، ٿلهي ليکي کڻي ائين چئجي ته اديب، شاعر، ڏات ڌڻي، قلم ڌڻي يا صحافي بنيادي طور غريبي حال ۾ گذارين ٿا، انهن وٽ ڪا وڏي رقم يا پئسو ته ڪونه ٿو ٿئي، پر سندن وٽ ملڪيت، رقم يا پئسو سندن ئي اها ئي تخليق ۽ ڏات ئي آهي.

سوال: نوجوانن لاءِ ادب پڙهڻ ضروري آهي؟

جواب: تعليمي درسگاهه ۾ پير رکندڙ هر ٻار توڙي نوجوان شاگرد لاءِ ادب پڙهڻ تمام ضروري آهي، جڏهن ته اسڪولن، ڪاليجن ۽ يونيورسٽين وارو نصاب ڪورس پڙهڻ ته لازمي ۽ ملزوم آهي، پر ان سان گڏوگڏ اسڪولي ٻارن توڙي نوجوان شاگردن کي ادب به سان تعلق رکڻ گهرجي.

سوال: هڪ استاد جي حيثيت ۾ ٻڌايو ته ٻار ۾ تعليمي شعور ڪيئن بيدار ڪري سگهجي ٿو؟

جواب: حقيقت ۾ ڏٺو وڃي ۽ هڪ استاد جي حيثيت ۾ جيترو مون کي تجربو ٿيو آهي ته هڪ استاد اسڪولي ٻار جو آئيڊيل هوندو آهي ۽ ٻار استاد کي ڏسي ئي هر عمل ۾ پنهنجو پاڻ کي آڻڻ جي ڪوشش ڪندو آهي، جڏهن ته ٻار جي نفسيات مطابق ان کي پڙهائڻ گهرجي ۽ تدريسي عمل ۾ آڻڻ گهرجي، ان کانسواءِ ٻار سان جيترو پيار ۽ قرب سان پيش اچي ان ۾ تعليمي شعور بيدار ڪرڻ جي ڪوشش ڪبي، ٻار اوتري ئي بهتر رزلٽ ڏيندو، تدريسي عمل دوران ٻار سان کلي ملي ان کي پڙهائڻ گهرجي ۽ ٻار کي نفسياتي طور طريقي سان جديد نموني پڙهائڻ گهرجي.

سوال: ماس ڪميونيڪيشن جي اهميت ڪيتري آهي، ميڊيا ايجوڪيشن پڙهڻ گهرجي؟

جواب:  ميڊيا رياست جو اهم ٿنڀ آهي، ميڊيا ڪنهن کي چاهي هيرو ڪري سگهي ٿي ۽ جنهن کي چاهي زيرو بڻائي سگهي ٿي، سوشل ميڊيا، اليڪٽرانڪ ميڊيا يا پرنٽ ميڊيا هجي، ميڊيا جا اهي هڙئي ٽولز پنهنجي طاقت ۾ رهن ٿا ۽ ميڊيا ذريعي اسان عوام تائين رسائي ڪري پيڙهيل، پٺتي تي پيل، بيوس ۽ لاچار ماڻهن جي دردن جو آواز اقتداري ايوانن تائين پهچائي سگهون ٿا. ان لاءِ ان چوڻ ۾ ڪوبه وڌاءُ نه ٿيندو ته ماس ڪميونيڪيشن جي پنهنجي جاءِ تي هڪ وڏي اهميت آهي ۽ نوجوان شاگردن کي ٻين علمن سان گڏوگڏ ميڊيا ايجوڪيشن پڙهڻ گهرجي. ميڊيا جي دنيا ۾ ايندڙ نوجوانن لاءِ ميڊيا ايجوڪيشن جو پڙهڻ ضروري آهي ۽ صحافت جي دنيا ۾ لکيل پڙهيل صحافين جو هئڻ تمام ضروري آهي.

سوال: هڪ صحافي سماج لاءِ ڪيتري حيثيت رکي ٿو ۽ صحافي سماج لاءِ ڪهڙو ڪردار ادا ڪري سگهي ٿو؟

جواب: جرنلسٽ يا صحافي توڙي ڪميونيڪيشن جي دنيا لاڳاپيل ڪميونيڪيٽر سماج جي چئني طرفين گهمندڙ ڦرندڙ، سماج جي هڙني معاملن سان لاڳاپيل رهندڙ ۽ هر خبر چار، سڌ ٻڌ ۽ انفارميشن کي گڏ ڪرڻ لاءِ رابطي ۾ رهي ٿو. هن موجوده ڏينهن دوران صحافي توڙي ڪميونيڪيٽر پنهنجي انفارميشن ذريعي سڄي سماج کي هڪ هنڌ گڏ ڪري بيهاري ٿو. ان کانسواءِ سماج جي مسئلن کي حل ڪرڻ، سماجي بيمارين کي سمجهڻ ۽ ان جي علاج ڪرڻ لاءِ هڪ لکليل پڙهيل صحافي جي ضرورت آهي.

سوال: آخر ۾ اوهان جو ڪو پيغام هجي؟

جواب: نوجوانن لاءِ منهنجو پيغام آهي ته اڳتي وڌو، محنت ڪريو، هي دنيا توهان جي هٿن ۾ هوندي، دنيا جا هڙئي اوهان لاءِ آهن، ان حوالي سان مان هتي هڪڙو بيت چوندس جيڪو درسي ڪتابن ۾ پڙهايو ويندو آهي ته “پهاڙ پرزا ٿي پوندي، ٻانهن جي آهي ٻل، قدم وڌائي اڳتي هل.

  

ا نٹرویو: محمد اعظم رونجھو - مسرت ٹالپر - Musrat Talpur

 مسرت ٹالپر (2k15/MC/65)

انٹرویو: محمد اعظم رونجھو(لائبری انچارنج)

تعارف: دنیا میں بہت سے لوگ ہیں جو کتابوں سے اس قدر محبت کرتے ہیں کہ ان کہ بیچ رہنا اپنی زندگی کا مقصد بنا لیتے ہیں ان ہی میں سے ایک شخصیت محمد اعظم رونجھو کی ہے جو پچھلے کچھ سالوں سے یونیورسٹی آف سندھ کی سینٹرل لائبریری میں لائبریری انچارج کی 
حیثیت سے اپنی زمینداریاں پوری کر رہے ہیں۔

س: آپ لائبریریئن کیسے بنے؟
ج: میں جب پانچھویں کلاس میں تھا تب سے ہی لائبریری میں پڑھنے جاتا تھا،پھر جب میں آٹھویں کلاس میں آیا تو پبلک لائبر یری کا میمبر بن گیا اس وقت لائبریری کی فیس پانچ روپیہ تھی ،جب میں نے میٹرک کیاتو اس لائبریری میں تقریبن ساری کتابیں میں نے پڑھ لی تھی ،یہی وجہ ہے مجھے پڑھنے کا بہت شوق تھا اور اسی وجہ سے آج میں لائبریریئن ہوں۔

س:آپ اپنی پوسٹ سے کتنے مطعمن ہیں؟
ج: لائبریری کی پوسٹ میری پسندیدہ ہے ،کیوں کہ میں لائبریری کو پہلے ہی پسند کرتا تھا ، ۱۹۸۷ میں ڈپارٹمینٹ آف لائبریری انفارمیشن سائنس میں ایڈمیشن لی،یہی وجہ کہ آج میں اس پروفیشن میں ہوں اور بہت مطعمن بھی ہوں۔

س:ہر بندے کی خواہش ہوتی ہے کہ وہ ایک اچھی پوسٹ پر جاب کرے آپ ایک لائبریریئن ہیں اور اپنی پوسٹ سے بہت مطعمن بھی ہیں اس کی کیا وجہ ہے؟
ج:سب سے بڑی وجہ تو یہی ہے کہ مجھے کتابیں پڑھنے کا بہت شوق تھا اور میں پہلے سے ہی لائبریری کو پسند کرتا تھا ، ڈپارٹمینٹ آف لائبریری انفارمیشن سائنس مکمل کرنے کہ بعد میں نے یونیورسٹی آف سندھ کی سینٹرلائبریری میں اپلاءِ کیاتو ۱۹۸۸میں کلاسیفکیشن کی پوسٹ پر مجھے اپائٹمینٹ مل گئی ،میں نے بہت محنت کی وہاں کہ لائبریریئن مجھے بہت پسند کرتے اور مشکل سے مشکل اسائنمینٹ دیتے اور میں اسے مکمل کرتا ،ایسے ہی پھر آگے ترقی ہوتی گئی،اسی دوران میں نے بہت امپرومینٹ کی ،سب سے پہلے Auto-Mission میں دلچسپی لی،اس کہ بعد پھر HECکی طرف سے Digital Liabraryپرملے جانے والے 
لیکچریونیورسٹی کہ الگ الگ ڈپارٹمینٹ میں دیتا رہا ،اور ابھی بھی لیکچر دیتا ہوں۔

س:آپ کہ پاس زیادہ تر کون سے ڈپارٹمینٹ سے طلبہ و طالبات آتے ہیں کتابیں لینے؟
ج:میرے پاس زیادہ تر طلبہ وطالبات کمپیوٹر سائنس ،انفارمیشن ٹیکنالاجی ،پلانٹ سائنس ،انتھراپالاجی،فریش واٹر بائیولاجی،فزکس ،انگلش،سندھی اور اردو ڈپارٹمینٹ میں سے کتابیں لینے آتے ہیں،یہاں پر تقریبن چار لاکھ کہ قریب کتابیں 
موجود ہیں۔

س:آج کل E.Bookکا رجعان بہت بڑہ گیا ہے کیا آپ کو لگتا ہے کہ E.Bookکہ بعد ہارڈ بک پڑھنے میں کمی آئی ہے؟
ج: ہاں E.Book کا رجعان بہت بڑہ گیا ہے اس کی وجہ یے ہے کہ ہارڈ بک زیادہ نہیں پڑھی جاتی ایک تو وہ لِمٹ میں آتی ہے اور ہر ایک بندا اسے نہیں خرید سکتا ، Digital Liabrary اور E.Book پوری دنیا میں بہت آسانی سے پہنچ جاتا ہے،کہیں سے بھی Download کیا جا سکتا ہے یا پیسے دے کہ بھی خریدا جا سکتا ہے۔

س: آپ کہ حساب سے زیادہ بک کون سی پڑھی جاتی ہے؟
ج: زیادہ جو بک پڑھی جاتی ہے وہ انگلش کی ہوتی ہیں انگلش کہ ڈرامے ،کومک اور کہانیاں زیادہ پڑھی جاتی ہیں۔

س:لائبریری میں کس قسم کی کتابیں ہیں؟
ج:سندھ یونیورسٹی میں ۶۰ کہ قریب ڈپارٹمینٹ ہیں تو ہر ڈپارٹمینٹ میں ۶ ،۷ یا ۹ الگ الگ کتابیں ہوتی ہیں توہر قسم کی کتابیں لائبریری میں موجود ہیں۔

س:لائبریریئن کی حیثیت سے آپ پڑھنے والوں کو کیا پیغامات دینا چاہتے ہیں؟
ج: میں پڑھنے والوں کو یہ کہنا چاہوں گا کہ ریڈنگ ہیبٹ کو بڑھاہیں ،گلوبلائیزیشن کی زمانہ ہے یہ نہیں کہ ہم صرف لوکل سطح پر مقابلہ کریں ہمیں دنیاکہ ساتھ مقابلہ ہے۔خاص کر کہ طلبہ کو اپنے سبجیکٹ کی کتابوں کو اہمیت دیں اس کہ بعد جنرل سطح کی کتابوں پر توجہ دیں*

مسرت ٹالپر : پروفائیل: مدن لال کا میلا: مدن لال Musrat Talpur

 مسرت ٹالپر

رول نمبر : (2k15/mc/65)

BS-III 

 پروفائیل

پروفائیل: مدن لال:چیئر مین آف ڈی فارمیسی 

مدن لال کا میلا:مدن لال

دنیا میں ہر انسان اپنی کچھ خاصیتوں کی وجہ سے دوسروے لوگوں میں منفرد جانا جاتا ہے،ایک ایسا کام جو معاشرے میں انسان کو اس طرح مشہور کر دیتا ہے کہ ان کو نہ جاننے والے بھی زندگی میں ایک بار ان کو دیکھنا ضرور چاہتے ہیں ،ہمارے معاشرے میں بھی ایک ایسی ہی شخصیت موجود ہے جو اپنے نام کہ ساتھ جڑے میلے کہ لقب کہ ساتھ مشہور ہے،جی ہاں میلا ''مدن لال کا میلا''۔ویسے تو دنیا میں ہمیشہ گذرے ہوئے لوگوں کا میلا لگتا ہے پر مدن لال دنیا کی پہلی شخصیت ہیں جوہر سال اپنے میلے میں خود شامل ہوتے ہیں۔مدن لا ل 17 اپریل 1975کو تھرپار کر میں پیدا ہوئے ،پرائمری تعلیم اپنے آبائی علائقے میں حاصل کی اعلی تعلیم کہ لیے حیدرآباد گئے جہاں انہوں نے ڈی فارمیسی میں اپنا مستقبل بنانے کہ لیے دن رات محنت کی ،آخر کار محنت کا نتیجہ نکلا اور مدن لال 2004میں ریسرچ ایسوسیئٹ بن گئے اور 2007 سے ایک لیکچرار کی حثیت

سے اپنی زمینداریاں پوری کر رہے ہیں۔

میں نے جب پہلی بار اس میلے کہ بارے میں سنا تواس تصور کہ ساتھ کچھ خیال آئے کہ یہ میلا بھی دوسرے میلوں کی طرح ہے جہاں لوگوں کا ہجوم ،مستی ،جشن ہوگا۔پر حقیقت میں یے میلا جشن کا نہیں سندھ یونیورسٹی کی فیکلٹی آف ڈی فارمیسی میں طلبہ کہ اس ہجوم کا ہے جوچیئر مین مد ن لال کہ پیپر میں سپلیاں دینے آتے ہیں۔ڈی فارمیسی کہ طلبہ کا کہنا ہے کہ ہم نے اپنے ساتھ چھ سات سال پہلے پاس آؤٹ طلبہ کو دیکھا ہے جو کئیں سالوں سے اس میلے میں حاضری دیتے آرہے ہیں۔

مدن لال سے جب میلے کی حقیقت کہ بارے میں پوچھاکہ کیا وجوہات ہیں تو کہنے لگے طلبہ کو زیادہ سپلیاں اس لیے لگتی ہیں کہ وہ پرائمری تعلیم الگ الگ جگہوں سے حاصل کر تے ہیں جہاں ان کو تعلیم صحیح طرح سے نہیں دی جاتی پھر جب وہ یونیورسٹی لیول پر آتے ہیں تو ان کو اپنے سبجیکٹس کی بنیادی معلومات تک نہیں ہوتی ۔ ڈی فارمیسی ایک ایسا شعبہ ہے جہاں پر غلطی کی گنجائش نہیں ہوتی کیوں کہ ہمارا کام لوگوں کی زندگی بچانہ ہے،اس کہ باوجود اگر طلبہ ایسی غلطیاں کریں گے تو ان کو نتیجہ سپلی نکلے گا۔

مدن لال کا کہنا ہے کہ ہمارے معاشرے میں نوجوان آسانی پسند ہیں اگر آپ ان کو آسانی دیں گے تو وہ ان کو پسند کرتے ہیں، آپ ان کو پڑھانے اور سکھانے کی کوشش کروگے تو وہ نہیں آئیں گے اور اگر آپ ان کو کہیں کہ یہاں سنگیت موسیقی چل رہی ہے تو وہ فوراً آجائیں گے۔غلطی صرف ہمارے معاشرے کہ نوجوانوں کی نہیں ،بچے زیادہ وہ کامیاب ہوتے ہیں جن کہ والدین ان سے ان کی پڑھائی کہ بارے میں پوچھتے ہیں۔ہم جس معاشرے میں رہتے ہیں وہاں صرف کہا جاتا ہے کہ آپ کو فلاں چیز حاصل کرنی ہے،پر علم وہ چیز نہیں جو حاصل کی جائے علم تو وہ چیز ہے جو سیکھی جائے۔ جہاں تک میری اپنی ذاتی سوچ ہے ہم طلبہ کو تب تک نہیں پڑھا سکھا سکتے جب تک ہم ان کو سمجھ نہ پائیں۔

جس طرح مدن لال کہ میلے کہ بارے میں سنا تھااس سے یہ معلوم ہوا کے وہ ایک سخت ٹیچر ہونگے ،پر حقیقت یہ نہیں مدن لال ایک خوش مزاج ،اپنے طلبہ کی مسکراہٹ اور خوش دلی سے مدد کرنے والے استادہیں ،جن کا پڑھانے کا طریقہ کتنا بھی سخت ہوپر اس سختی کہ پیچھے ان طلبہ کہ ہی فوائد چھپے ہیں جو لوگوں کی صحت کو بہتر رکھنے کہ لیے محنت کر رہے ہیں۔

مشائین جاوید :خواتین کی شاپنگ اور فیشن بوتیکس

This is not feature, it is article. Feature should be reporting based and written in interesting manner. 
 In case of feature writer should provide fotos

مشائین جاوید (2 k15/mc/38)

بی ایس پارٹ (3)

 فیچر

خواتین کی شاپنگ اور فیشن بوتیکس 

دنیا کی اس ترقی یافتہ دور میں ہر شعبے میں ترقی اورجدت رونما ہورہی ہے۔لباس میں تبدیلی اور جدت وقت کے ساتھ ساتھ بڑھ رہی ہے۔ہر دور میں لباس کافیشن تبدیل ہوتارہتا ہے۔جدید لباس وقت اور لوگوں کی ضرورت بن گیا ہے ۔جدید فیشن کے کپڑے اور خواتین کا ساتھ بر سوں کا ہے۔جدید فیشن سے آراستہ لباس خوا تین کی توجہ کا مرکز بنتا ہے۔اسی لئے فیشن انڈسٹری بھی دن بہ دن ترقی کر رہی ہے۔شاپنگ خواتین کا پسندیدہ مشغلہ ہے جسکی تکمیل کے لئے وہ ہمہ وقت تیار رہتی ہیں۔شاپنگ کا لفظ ہی خواتین کے چہرے پر مسکراہٹ کا باعث بن جاتا ہے۔چاہے کتنی بھی ناراضگی ہو شاپنگ کا لفظ سنتے ہی ساری ختم ہو جا تی ہے۔شا پنگ کے لئے پہلے خواتین دکا نوں اور با زاروں کا رخ کرتی تھیں۔مگر آج کل خواتین میں بوتیکس سے کپڑے خریدنے کا رجحان بڑھ گیا ہے

بوتیک ایسی دکان کو کہا جاتا ہے جہاں فیشن سے آرا ستہ ریڈی میڈ کپڑے، جوتے، پرس،جیولری وغیرہ خریدی جاتی ہے۔بوتیک ایک ایسی جگہ ہے جہاں مختلف اور ماہر ڈیزائنر ز کے ہاتھوں سے بنائے گئے خوبصورت اور دلکش کپڑے ہوتے ہیں۔جہاں ہر سیز ن اور فیشن کے لحاظ سے کپڑے ملتے ہیں۔اسی لئے آج کل خواتین زیادہ تر شا پنگ بوتیک سے کرنے کو ترجیح دیتی ہیں۔کیو نکہ وہاں سب کچھ ایک ساتھ مل جاتا ہے۔بو تیکس نے خواتین کو درزیوں کے چکر لگا نے سے نجات دلا دی ہے۔بوتیک میں ہر طرح کا لباس ملتاہے جو ہر عمر کی خواتین اور لڑکیوں کے لئے کپڑے موجود ہیں جن کے ساتھ میچنگ جیولری .جوتے اور پرس وغیرہ بھی شامل ہیں۔ذیزائنر وئیر کی اپنی ایک الگ انفرادیت ہوتی ہے۔کوئی بھی تقریب ہو اپنے منفرداور خوبصورت کام سے پہچان لیا جاتاہے۔لباس انسان کی شخصیت کاآئینہ دار ہوتا ہے۔بہترین لباس انسان کو باوقار اور خوداعتماد شخصیت کا مالک بنادیتا ہے۔اس لئے خواتین بھی خوبصورت اور دلکش لباس پہننا پسند کرتی ہیں۔اس لئے بوتیک ہی وہ جگہ ہے جہاں خواتین کی پسند کے مطابق ریڈی میڈ ڈیزائنر وئیر بہ آسانی اور اچھی قیمت میں مل جاتے ہیں۔بوتیک سے شاپنگ کا ایک فائدہ یہ بھی ہے کہ ۔خواتین کو لباس سے میچنگ جوتے سینڈل .جیولری اورپرس وغیرہ کیلئے دوسری دوکانوں کی طرف نہیں جانا پزتا اس طرح خواتین کا بہت سارا ٹائم بچ جاتاہے۔بوتیک میں نت نئے ملبوسات دیدہ زیب کام کے ساتھ توجہ کامرکز بن جاتے ہیں۔لیکن ان ڈیزائنر وئیر ملبوسات کی قیمتیں بھی بہت زیاوہ ہوتی ہیں جس کی وجہ سے بوتیکس میں زیادہ اکژیت اپر کلاس خواتین کی ہوتی ہے۔

بوتیکس میں ہر طرح کی تقاریب کے لئے مختلف ڈیزائنر ز کے دلکش اور اسٹائلش لباس .مختلف برانڈز کی خوبصورت جیولری دستیاب ہوتی ہے۔بوتیکس میں کلچرڈاورثقافتی لباس بھی تیار کئے جاتے ہیں جن میں کافی ورائٹی بھی پائی جاتی ہے۔بوتیکس میں شادی بیاہ کی تقریبات کے لئے بھی لباس تیار کئے جاتے ہیں ان میں برائیڈل ڈریس اور دیگر فنکشنز کے لباس شامل ہیں۔بوتیکس کی وجہ سے لوگو ں نے برائیڈل ڈریس خودتیار کرنا یا خریدنا کم کردیا ہے کیونکہ بوتیکس میں ڈیزائنر ز رینٹ پر برائیڈل ڈریس دے دیتے ہیں۔ریڈی میڈڈملبوسات نے خواتین کے لئے بہت آسانی پیدا کردی ہے اگر اچانک کوئی فنکشن یا تقریب آجائے توریڈی میڈڈریس ہی کام آتے ہیں۔اور آج کل بوتنکس ڈریس تحفے کے طورپر بھی کام آرہے ہیں۔

بوتیکس کے حوالے سے اگر پاکستان کی بات کی جائے تو ہمارے ہاں بھی بے شمار بوتیکس ہیں اور ان میں ہمارے ڈیزائنر ز کے کام کو نہ صرف پاکستان میں بلکہ دوسرے ممالک میں بھی جانامانااورسراہا جاتاہے۔ہمارے ڈیزائنرز بھی کسی سے کم نہیں۔ہر ڈیزائنر اپنے منفرد کام اور انداز سے پہچانا جاتا ہے۔مختلف رنگوں کے امتزاج سے بنے ملبوسات ان پہ ہوا دیدہ زیب کام لوگوں کی توجہ کا مرکز بن جاتاہے۔پاکستان میں جو بوتنکس مختلف شہروں میں ہیں ان میں سے کچھ کے نام یہ ہیں۔

کراچی جو کہ مشہور ہے اپنی بوتیکس اور ڈیزائنرزوئیر کی وجہ سے کیونکہ نہایت خوبصورت اور دلکش اور منفرد کام ان کی پہچان ہے۔

1) Exclusive

2)Coutre botique

3)Ideas by GulAhmed

4)Maria B

لاہور جسے پاکستان میں فیشن کا مرکز کہاجاتاہے۔ان کی بوتیکس کا کام سب سے الگ اور جدا نظر آتا ہے۔ان کے لباس uniqueness کی وجہ سے مشہور ہیں۔

1)Chinyere by Breeze

2)Khaddi

3)Amnaz Botique

اسلام آباد اس میں پہلے بوتیکس شاپس نہیں تھیں مگر اب اسلام آباد میں بھی بوتیکس کا رحجان بڑھ رہاہے۔جو بوتیکس ہیں ان میں روایتی ملبوسات بھی تیار کئے جاتے ہیں۔

1)Lifestyle 1

2)Muniseem dresses وغیرہ شامل ہیں۔

خواتین اس لئے بھی بوتیکس جانا پسند کرتی ہیں کیونکہ وہاں کا ماحول صاف ستھرا اور پر سکون ہوتا ہے۔ہر چیز سلیقے اور ترتیب سے رکھی ہوئی ہوتی ہے۔تمام ڈیزائنر ز کے ڈریس الگ الگ جگہ پر ترتیب سے ڈسپلے کئے جاتے ہیں تاکہ لوگوں کو اپنے پسندیدہ ڈیزائنرز کے ملبوسات کو تلاش کرنے میں مشکل نہ ہو اور وہ بہ آسانی اپنی مرضی سے پسند کرسکیں ۔بوتیکس میں ڈسکاوئنٹ آفر بھی دی جاتی ہے جسکا کچھ فائدہ عام عوام کو بھی مل جاتاہے۔

بوتیکس کی وجہ سے بہت سی خواتین اور لڑکیوں کو اپنا ہنر سامنے لانے کا موقع ملا ہے۔اور بہت سے لوگوں کے لئے روزگار کا ذریعہ بھی ہے۔آج کل آن لائن شاپنگ اور بوتیکس کا کام جاری ہے۔جس سے لوگ گھر بیٹھے اپنے پسند کے لباس حاصل کر رہے ہیں۔پر بیچارے مرد حضرات کی تو شامت آئی ہوئی ہے۔پہلے خود ساتھ چل کر شاپنگ کرواتے تھے تو کچھ نہ کچھ بچت کروالیتے تھے ۔مگر اب تو انھیں پتہ ہی اس وقت چلتاہے جب ڈوربیل کی آواز پر جناب گیٹ کھولنے جاتے ہیں تو سامنے ہی ڈلیوری مین مسکراتے ہوئے باکس آگے کرکے کہتا ہے کہ "گڈ مارننگ سر" یہ لیجئے آپ کا آڈر سر پلیز پے منٹ 

کر دیں۔اس وقت مرتے کیا نہ کرتے کے مصداق پیسے ان کو دینے ہی پڑتے ہیں ۔تب مرد حضرات کے چہرے کے تاثرات اور دل میں جو کلمات ادا ہوتے ہیں نہ وہی جانتے ہیں۔خیر جو بھی ہو شاپنگ خواتین کا کام ہے اور وہ کرتی رہیں گی رونق اور انٹرٹینمنٹ کا بھی تو یہ ہی ذریعہ ہے۔